Gustav Indrebø - Endringshistorikk

Olav Torheim på 15. april 2020 kl. 12:01

2020-04-15T12:01:55Z

Olav Torheim på 8. april 2020 kl. 18:17

2020-04-08T18:17:21Z

Olav Torheim på 8. april 2020 kl. 18:17

2020-04-08T18:17:04Z

Olav Torheim på 8. april 2020 kl. 18:16

2020-04-08T18:16:26Z

Olav Torheim på 8. april 2020 kl. 18:16

2020-04-08T18:16:01Z

Olav Torheim på 8. april 2020 kl. 18:08

2020-04-08T18:08:10Z

Olav Torheim: Oppretta sida med «{{infoboks biografi}} '''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk målvitar, filolog, historikar og målmann. {{koord…»

2020-04-08T18:07:56Z

Oppretta sida med «{{infoboks biografi}} '''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk målvitar, filolog, historikar og målmann. {{koord…»

Ny side

{{infoboks biografi}}
'''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk [[målvitar]], [[filolog]], [[historikar]] og [[målmann]].
{{koord|61.55|6.35|vising=tittel}}

== Livssoga ==
Gustav Indrebø var fødd i Samnanger i Midt-Hordland, som son av lærarar. Familien flytte til Jølster i Sunnfjord då Gustav var to år gamal, deretter til Maridalen i Vestre Aker i 1901 der dei vart buande. Gustav Indrebø tok artium som privatist i 1908 på skulen [[Hauges Minde (Oslo)|Hauges Minde]] i Oslo. Etter artium gjekk han lærarskulen og arbeidde nokre år som lærar. Han hadde lett for å lære. Han byrja så å studere ved Universitetet, og tok filologisk embetseksamen frå 1913 til 1917. Faga hans var historie hovudfag og bifag i norsk og tysk. I åra 1921–1930 arbeidde han som dosent i norrøn filologi ved Universitetet i Oslo, før han i 1930 vart professor i vestnorsk målføregransking ved Bergens Museum. Han døydde brått av sjukdom i 1942. Bror hans var [[biskop]] [[Ragnvald Indrebø]].

== Fagleg innsats ==
Gustav Indrebø gjorde ein innsats på fleire felt. I filologien er arbeidet med ''Sverris saga'' (1920) og ''Gamal norsk homiliebok'' (1931) viktig. Som [[stadnamn]]granskar skipa han saman med professorane [[Magnus Olsen]] og [[Edvard Bull]] i 1921 [[Norsk Stadnamnarkiv]], og han var den fyrste leiaren for arkivet. Som statleg namnekonsulent (frå 1923 til 1942) fekk Indrebø vidare mykje å seie for normeringa av stadnamn. Doktoravhandlinga hans frå 1924 er òg om stadnamn: ''Norske innsjønamn. 1. Upplands fylke''. Indrebø skreiv dessutan fleire arbeid om språkhistoriske og språkpolitiske emne. Hovudverket ''Norsk målsoga'' kom ut etter hans død, fyrste gongen i 1951 (redigert av Per Hovda og Per Thorson). I 2001 kom ''Norsk målsoga'' ut på nytt (redigert av Johan A. Schultze og Oddvar Nes), då med eit tilleggsmateriale som ikkje kom med i 1951-utgåva.

== Målmannen ==
Gustav Indrebø var [[målmann]], og ein leiande stridsmann for [[Ivar Aasen|Aasen-lina]]. Det kom ikkje minst til uttrykk i striden mot [[rettskrivinga av 1938]]. Indrebø sat i styret i [[Noregs Mållag]] frå 1928 til han døydde, og var formann 1930-1931. Han var dessutan leiar for Det Norske Samlaget 1923-1929. I desse åravar han med på å legge planar for [[Norsk Ordbok]]. Frå 1917 til 1921 var Indrebø filologisk redaktør av ei nynorsk bibelutgåve. Han la også mykje arbeid i å få gjeve ut [[Nynorsk salmebok]]. Ho kom ut i 1925.

Gjennom ei mengd artiklar og talar verka Indrebø som ideologisk førar for dei som la vekt på nasjonale synspunkt i målstriden.

I 1933 vart Indrebø dregen for retten av di han hadde kalla to offentlege tenestemenn i Bergen for «ein skam for standet sitt» av di dei ikkje ville nytte nynorsk i tenesta, jamvel om dei var pliktige til det etter Mållova av 1930. Indrebø vart dømd til å betale 600 kr i bot og 700 kr i sakskostnader, men det var ei utbreidd oppfatning i målrørsla om at Indrebø hadde rett.

== Litteratur ==
* Edissen, Inger Indrebø. 1993. Gustav Indrebø - ei livsskildring. Bergen: Norsk Bokreidingslag.
* Midttun, Olav. 1968. Mål og menn. Oslo: Samlaget.
* Venås, Kjell. 1984. For Noreg og Ivar Aasen. Oslo: Novus.
* Vaagland, Per Ivar. 1982. Målrørsla og reformarbeidet i trettiåra. Oslo.

== Bakgrunnsstoff==
* [http://www.vagstol.net/malsak/indrebo/ Målstriden som romantikk] Om Gustav Indrebø
* [http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/nrk_sogn_og_fjordane/fylkesleksikon/1227566.html Gustav Indrebø] i [[NRK]] sitt fylkesleksikon for Sogn og Fjordane
* [http://www.nynorsk.no/nmu/nynorsken/normering/krokvik.shtml Gustav Indrebø og hans veg] Artikkel av [[Jostein Krokvik]]
{{Autoritetsdata}}

[[Kategori:Målfolk]]
[[Kategori:Leiarar i Noregs Mållag|Indrebø]]
[[Kategori:Norske målgranskarar|Indrebø, Gustav]]
[[Kategori:Folk frå Samnanger]]
[[Kategori:Folk frå Jølster]]
[[Kategori:Norske filologar]]

← Eldre versjon		Versjonen frå 15. april 2020 kl. 12:01
Line 1:		Line 1:
	'''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk [[målvitar]], [[filolog]], [[historikar]] og [[målmann]].		'''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk [[målvitar]], [[filolog]], [[historikar]] og [[målmann]].
		+
		+	Dei viktugaste målpolitiske verki hans er [[Norsk Målsoga]] (1951) og artikkelsamlingi [[Kva er målreising?]].

	== Livssoga ==		== Livssoga ==

← Eldre versjon		Versjonen frå 8. april 2020 kl. 18:17
Line 1:		Line 1:
−	~~{{infoboks biografi}}~~
	'''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk [[målvitar]], [[filolog]], [[historikar]] og [[målmann]].		'''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk [[målvitar]], [[filolog]], [[historikar]] og [[målmann]].

@@ Line 17: / Line 17: @@
 == Målpolitiske artiklar ==
-* [http://sambandet.no/sambandet/visartikkel.php?ID=148&TAB=artikkel Sanning fær vera sanning – når det gjeld i-mål og a-mål òg.] Sanning fær vera sanning – når det gjeld i-mål og a-mål òg .
+* [http://sambandet.no/sambandet/visartikkel.php?ID=148&TAB=artikkel Sanning fær vera sanning – når det gjeld i-mål og a-mål òg.]
-* [http://sambandet.no/sambandet/visartikkel.php?ID=149&TAB=artikkel I-mål og a-mål i framtidi.] I-mål og a-mål i framtidi.
+* [http://sambandet.no/sambandet/visartikkel.php?ID=149&TAB=artikkel I-mål og a-mål i framtidi.]

← Eldre versjon		Versjonen frå 8. april 2020 kl. 18:16
Line 14:		Line 14:

	I 1933 vart Indrebø dregen for retten av di han hadde kalla to offentlege tenestemenn i Bergen for «ein skam for standet sitt» av di dei ikkje ville nytte nynorsk i tenesta, jamvel om dei var pliktige til det etter Mållova av 1930. Indrebø vart dømd til å betale 600 kr i bot og 700 kr i sakskostnader, men det var ei utbreidd oppfatning i målrørsla om at Indrebø hadde rett.		I 1933 vart Indrebø dregen for retten av di han hadde kalla to offentlege tenestemenn i Bergen for «ein skam for standet sitt» av di dei ikkje ville nytte nynorsk i tenesta, jamvel om dei var pliktige til det etter Mållova av 1930. Indrebø vart dømd til å betale 600 kr i bot og 700 kr i sakskostnader, men det var ei utbreidd oppfatning i målrørsla om at Indrebø hadde rett.
		+
		+	== Målpolitiske artiklar ==
		+
		+	* [http://sambandet.no/sambandet/visartikkel.php?ID=148&TAB=artikkel Sanning fær vera sanning – når det gjeld i-mål og a-mål òg.] Sanning fær vera sanning – når det gjeld i-mål og a-mål òg .
		+	* [http://sambandet.no/sambandet/visartikkel.php?ID=149&TAB=artikkel I-mål og a-mål i framtidi.] I-mål og a-mål i framtidi.
		+

	== Litteratur ==		== Litteratur ==

@@ Line 30: / Line 30: @@
 * [http://www.nrk.no/nyheter/distrikt/nrk_sogn_og_fjordane/fylkesleksikon/1227566.html Gustav Indrebø] i [[NRK]] sitt fylkesleksikon for Sogn og Fjordane
 * [http://www.nynorsk.no/nmu/nynorsken/normering/krokvik.shtml Gustav Indrebø og hans veg] Artikkel av [[Jostein Krokvik]]
 [[Kategori:Målfolk]]

@@ Line 1: / Line 1: @@
 {{infoboks biografi}}
 '''Gustav Indrebø''' (fødd 17. november 1889, død 3. august 1942) var ein norsk [[målvitar]], [[filolog]], [[historikar]] og [[målmann]].
 == Livssoga ==